Kopia zapasowa zdjęć i dokumentów — prosty plan, który naprawdę działa

3 min czytania

Najczęstsze zdanie, jakie słyszę przy uszkodzonym dysku, brzmi: „Tam są wszystkie zdjęcia dzieci”. Odzyskiwanie danych z zepsutego nośnika bywa możliwe, ale jest drogie, trwa długo i nie zawsze się udaje. Kopia zapasowa kosztuje ułamek tej kwoty i zajmuje jedno popołudnie. Oto plan, który sprawdza się w domu i w małej firmie.

Zasada 3-2-1 po ludzku

Specjaliści od danych powtarzają zasadę 3-2-1:

  • 3 kopie ważnych plików (oryginał i dwie kopie),
  • na 2 różnych nośnikach (np. komputer i dysk zewnętrzny),
  • 1 kopia poza domem (w chmurze albo u rodziny).

Dlaczego tyle? Bo dysk zewnętrzny leżący obok laptopa nie pomoże, gdy oba zostaną skradzione, zaleje je woda albo zaszyfruje je wirus typu ransomware. Kopia w innym miejscu chroni przed takimi sytuacjami.

Krok 1. Zbierz to, co ważne, w jednym miejscu

Zanim zaczniesz kopiować, ustal, gdzie są Twoje pliki. Zwykle to foldery Dokumenty, Obrazy, Pulpit i Pobrane, ale zdjęcia bywają też na starym telefonie, kartach pamięci aparatu i pendrive'ach. Zgraj je do jednego folderu na komputerze, uporządkowanego np. według lat. Dużo łatwiej robić kopię jednego miejsca niż dwudziestu.

Krok 2. Kopia na dysk zewnętrzny

Dysk zewnętrzny 1–2 TB kosztuje kilkaset złotych i mieści dziesiątki tysięcy zdjęć. W systemie Windows możesz kopiować pliki ręcznie albo ustawić automatyczną Historię plików: Panel sterowania → System i zabezpieczenia → Historia plików, wybierz dysk i włącz funkcję. Windows będzie sam kopiował zmienione pliki, gdy dysk jest podłączony.

Dobre nawyki:

  • podłączaj dysk regularnie, np. w pierwszą niedzielę miesiąca, i wpisz to w kalendarz,
  • po zakończeniu kopii odłącz dysk od komputera; dysk podłączony na stałe może zostać zaszyfrowany razem z komputerem,
  • raz na kilka miesięcy otwórz kilka losowych plików z kopii, żeby sprawdzić, czy da się je odczytać.

Krok 3. Kopia w chmurze

Chmura to Twoja kopia „poza domem”. Najwygodniejsze opcje:

  • OneDrive — wbudowany w Windows, potrafi automatycznie chronić foldery Pulpit, Dokumenty i Obrazy. Przy subskrypcji Microsoft 365 masz 1 TB miejsca.
  • Google Zdjęcia / Google Drive — wygodne, jeśli masz telefon z Androidem; zdjęcia z telefonu trafiają tam automatycznie.
  • iCloud — naturalny wybór dla iPhone'a i Maca.

Zwróć uwagę na różnicę między synchronizacją a kopią zapasową. Synchronizacja oznacza, że usunięty na komputerze plik znika też z chmury (po pewnym czasie z kosza). Dlatego chmura nie zastępuje dysku zewnętrznego, tylko go uzupełnia.

Zabezpiecz konto w chmurze silnym hasłem i weryfikacją dwuetapową. To teraz sejf z Twoimi wspomnieniami.

Nie zapomnij o telefonie

Telefon to dziś główny aparat w większości domów, a zarazem urządzenie, które najłatwiej zgubić lub zbić. Sprawdź w ustawieniach, czy kopia zdjęć do Google lub iCloud jest włączona i czy faktycznie się wykonuje. Komunikat „brak miejsca w chmurze” oznacza zwykle, że kopia stoi od miesięcy.

Kopia w małej firmie

W firmie stawka jest wyższa: faktury, umowy, dokumentacja klientów, programy księgowe. Oprócz zasady 3-2-1 warto zadbać o:

  • automatyczne kopie, które nie zależą od pamięci jednej osoby,
  • kopię przechowywaną offline lub z wersjonowaniem, odporną na ransomware,
  • spisany sposób odtworzenia danych i test przywracania przynajmniej raz w roku,
  • kopię bazy programu księgowego lub magazynowego zgodnie z zaleceniami jego producenta.

Więcej o tym przeczytasz w checkliście IT dla małej firmy.

Sygnały, że dysk może się psuć

Nie odkładaj kopii, jeśli zauważysz:

  • stukanie, klikanie lub piszczenie z wnętrza komputera,
  • długie „zawieszanie się” przy otwieraniu folderów,
  • komunikaty o błędach odczytu lub plikach, których nie da się otworzyć.

Wtedy w pierwszej kolejności skopiuj najważniejsze pliki, a dopiero potem szukaj przyczyny. Jeśli dysk już wydaje dźwięki, ogranicz jego używanie i poproś o pomoc, zanim spróbujesz programów do „naprawy dysku”.

Pomoc przy kopii zapasowej

W Szczecinie i okolicach pomagam zebrać pliki z komputerów i telefonów, dobrać dysk, ustawić automatyczną kopię i chmurę oraz sprawdzić, czy przywracanie działa. Szczegóły na stronie pomoc komputerowa.

Przeczytaj też