Wolny komputer — co sprawdzić, zanim zadzwonisz po informatyka
Komputer uruchamia się kilka minut, przeglądarka myśli przy każdej karcie, a wentylator szumi nawet przy pisaniu maila? Zanim uznasz, że sprzęt nadaje się do wymiany, sprawdź kilka prostych rzeczy. Większość z nich zajmie Ci kwadrans i nie wymaga instalowania żadnych programów.
1. Uruchom komputer ponownie, naprawdę
W systemie Windows zwykłe „Zamknij” często tylko usypia system, żeby następny start był szybszy. Po tygodniach takiej pracy w pamięci zbiera się sporo zbędnych procesów. Wybierz Start → Zasilanie → Uruchom ponownie. Jeśli po restarcie komputer działa wyraźnie lepiej, problem leży raczej w oprogramowaniu niż w sprzęcie.
2. Sprawdź, co startuje razem z systemem
Wiele programów dopisuje się do autostartu bez pytania: komunikatory, aktualizatory, narzędzia producenta drukarki. Naciśnij Ctrl + Shift + Esc, otwórz kartę Aplikacje startowe i wyłącz to, czego nie potrzebujesz od razu po włączeniu komputera. Wyłączenie nie odinstalowuje programu. Nie ruszaj pozycji, których nie rozpoznajesz, zwłaszcza sterowników i programu antywirusowego.
3. Zobacz, ile miejsca zostało na dysku
Gdy na dysku systemowym (zwykle C:) zostaje mniej niż 10–15% wolnego miejsca, system zaczyna wyraźnie zwalniać. Otwórz Ustawienia → System → Magazyn. Najwięcej miejsca zwykle zajmują pobrane pliki, stare kopie zdjęć i filmy z telefonu. Zanim cokolwiek usuniesz, upewnij się, że masz kopię ważnych plików w innym miejscu.
4. Zainstaluj zaległe aktualizacje
Komputer, który od miesięcy odkłada aktualizacje, potrafi pracować w tle przy każdym uruchomieniu, bo próbuje je pobrać. Wejdź w Ustawienia → Windows Update, zainstaluj oczekujące poprawki i uruchom komputer ponownie. Pierwszy start po dużej aktualizacji może być dłuższy; oceniaj szybkość dopiero przy kolejnym.
5. Przyjrzyj się przeglądarce
Czasem „wolny komputer” to w praktyce wolna przeglądarka. Kilkadziesiąt otwartych kart i dodatki, których nie pamiętasz, potrafią zająć większość pamięci. Zamknij niepotrzebne karty i przejrzyj listę rozszerzeń. Jeśli widzisz dodatek, którego nie rozpoznajesz, a przeglądarka pokazuje nachalne reklamy, zajrzyj do porad o wirusach i bezpieczeństwie.
6. Sprawdź, czy laptop się nie przegrzewa
Laptop, który głośno szumi i robi się gorący przy zwykłej pracy, obniża wydajność, żeby się nie przegrzać. Nie stawiaj go na kocu ani kolanach, bo zasłaniasz otwory wentylacyjne. Jeśli komputer ma kilka lat i nigdy nie był czyszczony, w środku mógł zebrać się kurz. Nie otwieraj obudowy samodzielnie, jeśli nie masz doświadczenia: łatwo uszkodzić delikatne złącza.
7. Sprawdź, jaki masz dysk
W Menedżerze zadań na karcie Wydajność kliknij dysk. Jeśli przy opisie widnieje HDD, czyli dysk talerzowy, to najczęstsza przyczyna wolnego startu starszych komputerów. Wymiana na dysk SSD zwykle daje największą różnicę w codziennej pracy, ale trzeba wcześniej sprawdzić zgodność i zadbać o dane.
Kiedy nie kombinować samemu
Zadzwoń, zamiast szukać kolejnych porad, jeśli:
- dysk wydaje nietypowe dźwięki: stuka, klika lub piszczy,
- komputer sam się wyłącza albo pokazuje niebieski ekran z błędem,
- na komputerze są jedyne kopie ważnych zdjęć lub dokumentów firmy,
- ktoś obcy prosił Cię o zainstalowanie programu do zdalnego dostępu.
W takich sytuacjach każda kolejna próba może pogorszyć sprawę. Więcej o tym, jak wygląda diagnostyka i wymiana dysku na SSD, przeczytasz na stronie pomoc komputerowa.